{"id":1,"date":"2024-10-09T01:10:18","date_gmt":"2024-10-08T21:10:18","guid":{"rendered":"http:\/\/rizvan.net\/?p=1"},"modified":"2024-11-22T21:41:31","modified_gmt":"2024-11-22T17:41:31","slug":"%d0%bf%d1%80%d0%b8%d0%b2%d0%b5%d1%82-%d0%bc%d0%b8%d1%80","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rizvan.net\/?p=1","title":{"rendered":"\u0130LAH\u0130 \u018fDAL\u018fT"},"content":{"rendered":"<div class='epvc-post-count'><span class='epvc-eye'><\/span>  <span class=\"epvc-count\"> 606<\/span><\/div><p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color: #ff0000;\">N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndan t\u0259kc\u0259 \u00ab<strong>\u0259dal\u0259t<\/strong>\u00bb \u00fcsuliddin\u0259 daxil edilmi\u015fdir?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti bar\u0259d\u0259 b\u0259hs\u0259 ba\u015flamazdan qabaq, g\u0259r\u0259k bil\u0259k ki, Allah\u0131n bu q\u0259d\u0259r sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndan n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz \u0259dal\u0259t sif\u0259ti b\u00f6y\u00fck aliml\u0259r (\u015fi\u0259 aliml\u0259ri) t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcsuliddin\u0259 daxil edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah Alim, Qadir, Adil, H\u0259kim, R\u0259hman, R\u0259him, \u018fb\u0259di, Xaliq, Raziq (ruzi ver\u0259n) v\u0259 sairdir. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 \u0259dal\u0259t sif\u0259ti \u00fcsuliddin\u0259 daxil edilmi\u015fdir?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu sual\u0131n cavab\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t olunmal\u0131d\u0131r:<br \/>\na) Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda \u0259dal\u0259t sif\u0259ti b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t v\u0259 x\u00fcsusiy\u0259t\u0259 malikdir. Bu x\u00fcsusiyy\u0259t odur ki, Allah\u0131n bir \u00e7ox sif\u0259tl\u0259ri \u0259dal\u0259t sif\u0259tin\u0259 aiddir. \u00c7\u00fcnki \u0259dal\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fcn leksik m\u0259nas\u0131 h\u0259r \u015feyi \u00f6z yerind\u0259 v\u0259 laz\u0131m oldu\u011fu kimi etm\u0259kdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, Allah insanlar\u0131 yarad\u0131b, dem\u0259li, onlar\u0131n ruzisini d\u0259 yetirm\u0259lidir. \u018fdal\u0259t bunu t\u0259l\u0259b edir ki, yaradan yaratd\u0131\u011f\u0131na ruzi versin.<br \/>\nDem\u0259li, Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan \u00abRaziq\u00bb (ruzi ver\u0259n) \u0259dal\u0259t \u0259sas\u0131ndad\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 R\u0259hman, R\u0259him,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>H\u0259kim v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa sif\u0259tl\u0259r.<\/strong><br \/>\nb) M\u0259ad (qay\u0131d\u0131\u015f) m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 Allah\u0131n \u0259dal\u0259tin\u0259 \u0259sas\u0259n icra olunacaq. El\u0259c\u0259 d\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rlik, imam\u0259t \u0259dal\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<br \/>\nc) \u0130slam\u0131n ilkin d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti bar\u0259d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda ixtilaf yarand\u0131.<br \/>\nM\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n s\u00fcnni m\u0259zh\u0259bind\u0259n olan v\u0259 \u00ab\u018f\u015fair\u0259\u00bb adlanan bir qrup \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 Allah\u0131n \u0259dal\u0259tini inkar edirl\u0259r. Onlar deyirl\u0259r ki, Allah\u0131n \u0259dal\u0259t v\u0259 z\u00fclm\u00fcn\u00fcn f\u0259rqi yoxdur. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya onun m\u00fclk\u00fcd\u00fcr, ona m\u0259xsusdur. O, ist\u0259diyi i\u015fi g\u00f6r\u0259 bil\u0259r. Onlar h\u0259tta a\u011f\u0131l c\u0259h\u0259td\u0259n xeyir v\u0259 ziyan\u0131 da inkar edirl\u0259r. Y\u0259ni, deyirl\u0259r ki, insan\u0131n a\u011f\u0131l v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si o s\u0259viyy\u0259d\u0259 deyildir ki, \u00f6z xeyir v\u0259 ziyan\u0131n\u0131 anlas\u0131n. H\u0259tta, ehsan verm\u0259yin yax\u015f\u0131 v\u0259 z\u00fclm\u00fcn pis i\u015f oldu\u011funu da anlaya bilm\u0259rik. (Onlarda bu kimi s\u0259hv fikirl\u0259r h\u0259dd\u0259n art\u0131q coxdur).<br \/>\nBu d\u0259st\u0259nin m\u00fcqabilind\u0259 is\u0259 Allah\u0131n \u0259dal\u0259tin\u0259 inanan iki m\u0259zh\u0259b vard\u0131r. S\u00fcnni m\u0259zh\u0259binin M\u00f6t\u0259zil\u0259 d\u0259st\u0259si v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015fi\u0259 m\u0259zh\u0259bi bu \u0259qid\u0259d\u0259dirl\u0259r.<br \/>\nBirinci d\u0259st\u0259 il\u0259 ikinci d\u0259st\u0259 aras\u0131nda f\u0259rq olsun dey\u0259, ikinci d\u0259st\u0259ni \u00ab\u018fdliyy\u0259\u00bb (y\u0259ni, Allah\u0131n \u0259dal\u0259tin\u0259 inanan), birinci d\u0259st\u0259ni is\u0259 \u00abQeyri-\u0259dliyy\u0259\u00bb (y\u0259ni, Allah bar\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259t etiqad\u0131nda olmayan) adland\u0131rm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u015ei\u0259l\u0259r ikinci d\u0259st\u0259d\u0259ndir.<\/strong><br \/>\n\u015ei\u0259 m\u0259zh\u0259bi ba\u015fqa \u00ab\u018fdliyy\u0259\u00bb t\u0259r\u0259fdarlar\u0131ndan f\u0259rqli olaraq (d\u0259lill\u0259r \u0259sas\u0131nda) \u00ab\u0130mam\u0259t\u00bbi d\u0259 \u00fcsuliddin\u0259 daxil etmi\u015fdir. Dem\u0259li, harada \u018fdal\u0259t v\u0259 \u0130mam\u0259td\u0259n s\u00f6hb\u0259t gedirs\u0259, h\u0259min s\u00f6hb\u0259t \u015fi\u0259l\u0259r bar\u0259sind\u0259dir.<br \/>\nd) Firuiddinin \u00fcsuliddind\u0259n bir ni\u015fan\u0259 oldu\u011funu v\u0259 Allah \u0259dal\u0259tinin c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q t\u0259sirli oldu\u011funu, ictimai \u0259dal\u0259tin b\u0259\u015f\u0259r h\u0259yat\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla, \u0259dal\u0259ti \u00fcsuliddinin bir rolu, bir b\u0259ndi kimi q\u0259bul etm\u0259k insanlar aras\u0131nda \u0259dal\u0259tin icra olundu\u011funa v\u0259 z\u00fclml\u0259 m\u00fcbariz\u0259y\u0259 bir ni\u015fan\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 imamlar\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 h\u0259qiqi r\u0259hb\u0259r v\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131n\u0131n olmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 ilham verir. Dem\u0259li, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya h\u00f6kmranl\u0131q ed\u0259n Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti b\u0259\u015f\u0259r h\u0259yat\u0131n\u0131n h\u0259r sah\u0259sind\u0259 \u0259dal\u0259tin laz\u0131m oldu\u011funa bir ni\u015fan\u0259dir. Bu b\u00f6y\u00fckl\u00fckd\u0259 al\u0259m \u0259dal\u0259tl\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 c\u0259miyy\u0259t d\u0259 \u0259dal\u0259tsiz bir g\u00fcn qala bilm\u0259z.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u018fdal\u0259t n\u0259dir?<\/strong><br \/>\n\u018fdal\u0259tin iki m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nas\u0131 var.<br \/>\na) Bu s\u00f6z\u00fcn leksik m\u0259nas\u0131 \u00abH\u0259r \u015feyin \u00f6z yerind\u0259 olmas\u0131\u00bb dem\u0259kdir.<br \/>\n\u018fdal\u0259tin bu m\u0259nas\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, qalaktikam\u0131zda, atomlarda, insan\u0131n v\u00fccudunda, bitkil\u0259r v\u0259 sair canl\u0131lar al\u0259mind\u0259 h\u00f6kmranl\u0131q edir.<br \/>\nBu m\u0259nan\u0131 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) buyurdu\u011fu (y\u0259ni yer v\u0259 g\u00f6y \u0259dal\u0259t \u0259sas\u0131nda qurulmu\u015fdur) h\u0259disind\u0259 d\u0259 g\u00f6rm\u0259k olar.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259g\u0259r yer k\u00fcr\u0259si \u00f6z cazib\u0259 v\u0259 d\u0259fetm\u0259 q\u00fcvv\u0259l\u0259rini \u0259ld\u0259n vers\u0259 \u00f6z tarazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015f olar. Yaxud \u0259g\u0259r bu iki q\u00fcvv\u0259d\u0259n biri dig\u0259rind\u0259n \u00e7ox olsa, ya g\u00fcn\u0259\u015f yer k\u00fcr\u0259sini \u00f6z\u00fcn\u0259 t\u0259r\u0259f c\u0259zb ed\u0259c\u0259k v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 yer k\u00fcr\u0259si yan\u0131b k\u00fcl\u0259 d\u00f6n\u0259r, ya da yer k\u00fcr\u0259si \u00f6z oxundan \u00e7\u0131xaraq m\u0259hv olar.<br \/>\nb) \u018fdal\u0259tin dig\u0259r m\u0259nas\u0131 \u00abcamaat\u0131n haqq\u0131na riay\u0259t\u00bbdir. Bunun m\u00fcqabilind\u0259 is\u0259, z\u00fclm v\u0259 ba\u015fqalar\u0131n\u0131n haqq\u0131na riay\u0259t etm\u0259m\u0259k durur.<br \/>\n\u018fdal\u0259tin birinci m\u0259nas\u0131 ikinci m\u0259nas\u0131ndan geni\u015fdir. (\u00c7\u00fcnki ikinci m\u0259na yaln\u0131z insanlara, birinci m\u0259na is\u0259, ist\u0259r insan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qeyri-insan olsun, b\u00fct\u00fcn m\u0259xluqata, aiddir.)<br \/>\nAllah \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259dal\u0259tin h\u0259r iki m\u0259nas\u0131 uy\u011fun g\u0259lir. Lakin \u0259n \u00e7ox ikinci m\u0259na n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<br \/>\nAllah\u0131n \u0259dal\u0259tinin m\u0259nas\u0131 budur ki, o, n\u0259 birinin haqq\u0131n\u0131 tapdalay\u0131r, n\u0259 birinin haqq\u0131n\u0131 ba\u015fqas\u0131na verir, n\u0259 d\u0259 insanlar aras\u0131nda ayr\u0131-se\u00e7kilik sal\u0131r. O, h\u0259r c\u0259h\u0259td\u0259n adildir.<br \/>\n\u0130st\u0259r birinin haqq\u0131n\u0131 tapdalamaq, yaxud birinin haqq\u0131n\u0131 ba\u015fqas\u0131na verm\u0259k olsun, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 insanlar aras\u0131nda ayr\u0131-se\u00e7kilik salmaq olsun, Allah\u0131n qat\u0131nda z\u00fclm\u00fcn he\u00e7 bir m\u0259nas\u0131 yoxdur. O, he\u00e7 vaxt yax\u015f\u0131 insan\u0131 c\u0259zaland\u0131rmaz, pis insan\u0131 m\u00fckafatla t\u0259ltif etm\u0259z, birini ba\u015fqas\u0131n\u0131n yerin\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131b, yaxud m\u00fckafatland\u0131rmaz, ya\u015f\u0131 qurunun oduna yand\u0131rmaz. H\u0259tta, \u0259g\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 bir n\u0259f\u0259rd\u0259n ba\u015fqa ham\u0131s\u0131 g\u00fcnahkar v\u0259 pis adam olsa bel\u0259, Allah h\u0259min bir n\u0259f\u0259rin hesab\u0131n\u0131 c\u0259miyy\u0259td\u0259n ayr\u0131 \u00e7\u0259k\u0259c\u0259kdir. Onu g\u00fcnahkarlarla eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 tutmayacaqd\u0131r.<br \/>\n\u018f\u015fair\u0259 firq\u0259sinin \u00ab\u0259g\u0259r Allah b\u00fct\u00fcn pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri C\u0259h\u0259n\u0259m\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahkarlar\u0131 C\u0259nn\u0259t\u0259 aparsa bel\u0259, yen\u0259 d\u0259 \u0259dal\u0259t\u0259 riay\u0259t etmi\u015fdir\u00bb kimi dedikl\u0259ri ifad\u0259 is\u0259 \u0259sas\u0131 olmayan bir s\u00f6zd\u00fcr. Sa\u011flam v\u0259 m\u00f6vh\u00fcmatla kirl\u0259nmi\u015f a\u011f\u0131la malik insanlar bu ifad\u0259nin s\u0259hv v\u0259 \u0259sass\u0131z oldu\u011funu d\u0259rhal anlay\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00fcsavatla \u0259dal\u0259tin f\u0259rqi n\u0259dir?<\/strong><br \/>\nDiqq\u0259ti c\u0259lb ed\u0259n ba\u015fqa bir m\u0259s\u0259l\u0259 b\u0259z\u0259n \u0259dal\u0259tl\u0259 m\u00fcsavat aras\u0131nda anla\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 v\u0259 bu iki m\u0259fhumun bir-biri il\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 g\u00fcman etm\u0259k olar ki, \u0259dal\u0259t m\u00fcsavata riay\u0259t etm\u0259k dem\u0259kdir. \u018fslind\u0259 is\u0259, bel\u0259 deyildir.<br \/>\n\u018fdal\u0259td\u0259 m\u00fcsavata riay\u0259t etm\u0259k \u015f\u0259rt deyil. \u018fksin\u0259, burada l\u0259yaq\u0259tl\u0259r v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259r n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir sinfin \u015fagirdl\u0259ri aras\u0131nda \u0259dal\u0259t\u0259 riay\u0259t etm\u0259k o dem\u0259k deyildir ki, onlar\u0131n ham\u0131s\u0131na eyni qiym\u0259t verilsin. Yaxud iki f\u0259hl\u0259 aras\u0131nda \u0259dal\u0259t\u0259 riay\u0259t etm\u0259k onlar\u0131n ikisin\u0259 d\u0259 eyni m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 maa\u015f verm\u0259k deyildir. \u018fksin\u0259, \u0259dal\u0259t\u0259 riay\u0259t etm\u0259k budur ki, h\u0259r \u015fagirdin bilik, savad v\u0259 l\u0259yaq\u0259tin\u0259 v\u0259 h\u0259r f\u0259hl\u0259nin z\u0259hm\u0259t v\u0259 i\u015fin\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259t, yaxud maa\u015f verilsin.<br \/>\nT\u0259bi\u0259td\u0259 d\u0259 \u0259dal\u0259t (geni\u015f v\u0259 birinci m\u0259nas\u0131na \u0259sas\u0259n) bu m\u0259nadad\u0131r.<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, balinan\u0131n bir tona yax\u0131n \u00fcr\u0259yi il\u0259 bir qram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 olan s\u0259r\u00e7\u0259 \u00fcr\u0259yi b\u0259rab\u0259r olsayd\u0131, bu, \u0259dal\u0259t olmazd\u0131. Yaxud b\u00f6y\u00fck v\u0259 n\u0259h\u0259ng bir a\u011fac\u0131n k\u00f6k\u00fc il\u0259 ki\u00e7ik v\u0259 g\u0259nc a\u011fac\u0131n k\u00f6k\u00fc b\u0259r\u0259b\u0259r olmaz. \u018fg\u0259r b\u0259rab\u0259r olsa, bu, z\u00fclm olar.<br \/>\nT\u0259bi\u0259td\u0259 \u0259dal\u0259tin m\u0259nas\u0131 budur ki, h\u0259r bir m\u0259xluqa \u00f6z d\u0259y\u0259ri v\u0259 l\u0259yaq\u0259ti q\u0259d\u0259r pay verilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kitab\u0131n ad\u0131: <strong>G\u0259ncl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcsulid-din haqq\u0131nda 50 d\u0259rs<\/strong><br \/>\nT\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n: <strong>Hac\u0131 Mais A\u011faverdiyev<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>606N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Allah\u0131n sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndan t\u0259kc\u0259 \u00ab\u0259dal\u0259t\u00bb \u00fcsuliddin\u0259 daxil edilmi\u015fdir? Allah\u0131n \u0259dal\u0259ti bar\u0259d\u0259 b\u0259hs\u0259 ba\u015flamazdan qabaq, g\u0259r\u0259k bil\u0259k ki, Allah\u0131n bu q\u0259d\u0259r sif\u0259tl\u0259ri aras\u0131ndan n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz \u0259dal\u0259t sif\u0259ti b\u00f6y\u00fck aliml\u0259r (\u015fi\u0259 aliml\u0259ri) t\u0259r\u0259find\u0259n \u00fcsuliddin\u0259 daxil edilmi\u015fdir. Allah Alim, Qadir, Adil, H\u0259kim, R\u0259hman, R\u0259him, \u018fb\u0259di, Xaliq, Raziq (ruzi ver\u0259n) v\u0259 sairdir. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 \u0259dal\u0259t [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[17],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etiqad","tag-ilahiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":75,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions\/75"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}