{"id":179,"date":"2024-11-30T12:21:25","date_gmt":"2024-11-30T08:21:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rizvan.net\/?p=179"},"modified":"2024-11-30T15:35:41","modified_gmt":"2024-11-30T11:35:41","slug":"quranda-hidayet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rizvan.net\/?p=179","title":{"rendered":"QURANDA H\u0130DAY\u018fT"},"content":{"rendered":"<div class='epvc-post-count'><span class='epvc-eye'><\/span>  <span class=\"epvc-count\"> 598<\/span><\/div><p style=\"text-align: justify;\"><em><strong>Sual: <\/strong>Ba\u011f\u0131\u015flanmaq v\u0259 g\u00fcnahlardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259k Allah\u0131n ist\u0259yi v\u0259 q\u00fcdr\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olur. \u018fg\u0259r O ist\u0259s\u0259, bizi ba\u011f\u0131\u015flayar, ist\u0259m\u0259s\u0259, z\u0259lal\u0259t\u0259 salar. El\u0259c\u0259 d\u0259, bir \u00e7ox insanlar ne\u00e7\u0259 il ibad\u0259t v\u0259 z\u0259hm\u0259tl\u0259rd\u0259n sonra haqq yoldan az\u0131rlar. G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu bax\u0131\u015f insanda \u00fcmidsizlik yarad\u0131rm\u0131?<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si hiday\u0259t v\u0259 az\u011f\u0131nl\u0131q n\u00f6vl\u0259rini, onlar\u0131n \u015f\u0259raitini, Allah\u0131n hikm\u0259tli irad\u0259 v\u0259 ist\u0259yini d\u0259qiq \u015f\u0259kild\u0259 tan\u0131maqdan as\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>QURANDA H\u0130DAY\u018fT\u0130N Q\u0130S\u0130ML\u018fR\u0130<\/strong><br \/>\nQurani-K\u0259rimd\u0259 hiday\u0259tin d\u00f6rd qismind\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131l\u0131r:<br \/>\n<strong>1.<\/strong> \u00dcmumi \u201ct\u0259kvini\u201d hiday\u0259t: Bu, Allah-Taalan\u0131n m\u0259xluqlara hakim etdiyi nizam-intizamdan ibar\u0259tdir. Bel\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn varl\u0131qlar bir-birl\u0259ril\u0259 h\u0259mah\u0259ng v\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 v\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r. Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p style=\"direction: rtl;\">{&#8230;\u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0646\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc \u0623\u064e\u0639\u0652\u0637\u064e\u0649 \u0643\u064f\u0644\u0651\u064e \u0634\u064e\u06cc\u0621\u064d \u062e\u064e\u0644\u0652\u0642\u064e\u0647\u064f \u062b\u064f\u0645\u0651\u064e \u0647\u064e\u062f\u064e\u0649}<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cR\u0259bbimiz h\u0259r \u015fey\u0259 \u00f6z sur\u0259tini v\u0259 \u015f\u0259klini ver\u0259n, sonra da onu hiday\u0259t ed\u0259n Allahd\u0131r.\u201d<sup><strong>1<\/strong><\/sup>\u00a0Bel\u0259 bir hiday\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 he\u00e7 bir az\u011f\u0131nl\u0131q yoxdur.<br \/>\n<strong>2.<\/strong> \u0130lkin v\u0259 x\u00fcsusi \u201ct\u0259kvini\u201d hiday\u0259t: Bu b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n \u0259ql v\u0259 fitr\u0259t yolu il\u0259 bir s\u0131ra h\u0259qiq\u0259tl\u0259r\u0259, d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 qayda-qanunlara do\u011fru hiday\u0259t olunmas\u0131d\u0131r. Buna \u201cbatini d\u0259lil\u201d deyilir. Bu qisim hiday\u0259tin bir ne\u00e7\u0259 x\u00fcsusiyy\u0259ti vard\u0131r:<br \/>\na) Yaln\u0131z insanlara m\u0259xsusdur;<br \/>\nb) \u0130nsanlar aras\u0131nda \u00fcmumi y\u00f6n\u0259 malik olub, he\u00e7 bir istisna q\u0259bul etmir;<br \/>\nc) Zati v\u0259 daxilidir;<br \/>\nd) Onun m\u00fcqabilind\u0259 he\u00e7 bir az\u011f\u0131nl\u0131q yoxdur; Allah-Taala he\u00e7 k\u0259s\u0259 onu Allahdan uzaqla\u015fd\u0131ran fitr\u0259t v\u0259 az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa aparan \u0259ql verm\u0259mi\u015fdir.<br \/>\n<strong>3.<\/strong> \u00dcmumi \u201ct\u0259\u015frii\u201d hiday\u0259t: Bu, insanlara v\u0259 cinl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur; \u00e7\u00fcnki qanun m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ixtiyar, q\u00fcdr\u0259t v\u0259 ay\u0131rdetm\u0259 qabiliyy\u0259ti laz\u0131md\u0131r v\u0259 bunu n\u0259z\u0259r\u0259 almadan he\u00e7 bir m\u0259na k\u0259sb olunmur. Qurani-K\u0259rim n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rind\u0259n bel\u0259 bir hiday\u0259t \u00f6z \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00fcmumi y\u00f6n\u0259 malikdir. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, Allah-Taala pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri v\u0259 s\u0259mavi kitablar\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u0259\u015f\u0259r c\u0259miyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdir. Bel\u0259 bir hiday\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 he\u00e7 bir az\u011f\u0131nl\u0131q yoxdur. \u00c7\u00fcnki t\u0259\u015frii az\u011f\u0131nl\u0131q budur ki, Allah-Taala pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259ri b\u0259zi insanlar\u0131 az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rsin v\u0259 onlara az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa y\u00f6n\u0259ld\u0259n qayda-qanunlar, g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r v\u0259 h\u00f6kml\u0259r nazil etsin. Halbuki Allah-Taala bel\u0259 bir i\u015f tutmaz v\u0259 yaln\u0131z haqq s\u00f6z nazil ed\u0259r. \u201cO, h\u0259r n\u0259 deyirs\u0259, ham\u0131s\u0131 haqd\u0131r!\u201d Burada bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 m\u00f6vcuddur:<br \/>\na) Allah-Taala \u201chiday\u0259t\u00e7i\u201d, \u201c\u015f\u0259ri\u0259t g\u00f6nd\u0259r\u0259n\u201d, \u201cqanunverici\u201d v\u0259 \u201cnizam yaradan\u201d ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n hiday\u0259tini v\u0259 do\u011fru yola y\u00f6n\u0259lm\u0259sini ist\u0259yir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259, ham\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn haqq din g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdir.<br \/>\nb) Bu bar\u0259d\u0259 Allah\u0131n irad\u0259 v\u0259 ist\u0259yi odur ki, insanlar m\u0259cburiyy\u0259t \u00fcz\u00fcnd\u0259n deyil, irad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 haqq yol se\u00e7sinl\u0259r. \u018fks-t\u0259qdird\u0259, O, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 m\u0259cburi olaraq d\u00fczg\u00fcn v\u0259 haqq yola y\u00f6n\u0259ld\u0259rdi, pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r v\u0259 risal\u0259t\u0259 ehtiyac duyulmazd\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurulur: \u201cBiz onlara do\u011fru yolu g\u00f6st\u0259rdik \u2212 ist\u0259r \u015f\u00fck\u00fcr etsinl\u0259r, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 nankor olsunlar.\u201d<br \/>\nc) \u0130nsanlar \u00fcmumi \u201ct\u0259\u015frii\u201d hiday\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 (malik olduqlar\u0131 ixtiyar v\u0259 irad\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259kl\u0259) iki m\u00f6vqe tutmu\u015flar: B\u0259zil\u0259ri ona t\u0259slim olmu\u015f, b\u0259zil\u0259ri boyun qa\u00e7\u0131raraq t\u00fc\u011fyan etmi\u015fl\u0259r. El\u0259 buradaca hiday\u0259tin ba\u015fqa bir qismin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k:<br \/>\n<strong>4.<\/strong> M\u00fckafata layiq \u201ct\u0259kvini\u201d hiday\u0259t: Bu hiday\u0259t ilahi pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r, \u0259qli v\u0259 fitri d\u0259lill\u0259r m\u00fcqabilind\u0259 \u00f6z ixtiyar\u0131 il\u0259 t\u0259slim olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259, bir s\u00f6zl\u0259, m\u00f6minl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur. Allah-Taala onlar\u0131n \u00fcz\u00fcn\u0259 ba\u015fqa bir hiday\u0259t qap\u0131s\u0131 a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, onlar \u00f6z ixtiyarlar\u0131 il\u0259 \u00f6nc\u0259 qeyd etdiyimiz hiday\u0259tin m\u0259rt\u0259b\u0259 v\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etdikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fckafata layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcrl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ona \u201cm\u00fckafata layiq, t\u0259kvini hiday\u0259t\u201d ad\u0131 verilmi\u015fdir.<br \/>\nBu hiday\u0259tin \u00f6nc\u0259 qeyd olunan hiday\u0259t m\u0259rt\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259sasl\u0131 f\u0259rqi budur ki, onlar b\u0259l\u0259d\u00e7i v\u0259 yol g\u00f6st\u0259rm\u0259k y\u00f6n\u00fcn\u0259, bu m\u0259rt\u0259b\u0259 is\u0259 h\u0259min x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u0259qs\u0259d\u0259 nail olmaq c\u0259h\u0259tin\u0259 malikdir.<br \/>\nBu t\u0259kvini hiday\u0259tin yuxar\u0131da qeyd olunan iki qismd\u0259n (\u00fcmumi t\u0259kvini hiday\u0259t, ilkin v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259kvini hiday\u0259tl\u0259) f\u0259rqi bundad\u0131r ki, h\u0259min iki qisim hiday\u0259t, istisnas\u0131z olaraq b\u00fct\u00fcn insanlara aiddir amma bu qisim is\u0259 yaln\u0131z m\u00f6minl\u0259r\u0259 m\u0259xsusdur. \u018fg\u0259r bir \u015f\u0259xs haqq v\u0259 batil a\u015fkar olduqdan sonra \u00f6z ixtiyar\u0131 il\u0259 ilahi pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin yolunu se\u00e7\u0259r\u0259k o yolda add\u0131mlasa, Allah-Taala onun do\u011fru yola y\u00f6n\u0259lm\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 davam\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z t\u0259kvini v\u0259 x\u00fcsusi m\u0259rh\u0259m\u0259tini ona \u015famil edir, onun \u00fc\u00e7\u00fcn yolu, seyr etm\u0259 imkan\u0131n\u0131 daha da i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131r v\u0259 t\u0259kam\u00fcl mane\u0259l\u0259rini aradan qald\u0131r\u0131r. Bu haqda buyurur: \u201cBiz ona yolu m\u00fcy\u0259ss\u0259r ed\u0259c\u0259yik.\u201d<strong><sup>2<\/sup><\/strong> Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 is\u0259 bel\u0259 buyurur: \u201cDo\u011fru yolu tapanlara g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, (Allah) onlar\u0131n do\u011frulu\u011funu daha da art\u0131rar v\u0259 onlara t\u0259qvalar\u0131n\u0131n m\u00fckafat\u0131n\u0131 ver\u0259r.\u201d<sup><strong>3<\/strong><\/sup> Bel\u0259likl\u0259, bu hiday\u0259t do\u011fru yolu tapanlara aiddir v\u0259 onlar \u00f6z ixtiyarlar\u0131 il\u0259 hiday\u0259t yolunu ke\u00e7mi\u015fl\u0259r.<br \/>\nBu hiday\u0259tin \u0259ks t\u0259r\u0259find\u0259 c\u0259zaya s\u0259b\u0259b olan az\u011f\u0131nl\u0131q yer al\u0131r. Y\u0259ni h\u0259r k\u0259s b\u00fct\u00fcn hiday\u0259t imkanlar\u0131ndan \u2013 zahiri pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259ql v\u0259 fitr\u0259td\u0259n, t\u0259kvini v\u0259 t\u0259\u015frii hiday\u0259td\u0259n \u2013 istifad\u0259 etdiyi halda, bil\u0259-bil\u0259 haqq yoldan sapsa, ilahi kitaba arxa \u00e7evirs\u0259, Allah\u0131n c\u0259zas\u0131na d\u00fc\u00e7ar olar, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiy\u0259t v\u0259 hiday\u0259t i\u015f\u0131\u011f\u0131 ondan al\u0131nar. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Allah-Taala onu \u00f6zba\u015f\u0131na buraxar v\u0259 he\u00e7 bir k\u00f6m\u0259k etm\u0259z. Bununla da, o, \u00f6z az\u011f\u0131n yoluna davam ed\u0259r\u0259k c\u0259h\u0259nn\u0259m \u0259zab\u0131na d\u00fc\u00e7ar olar. Qurani-K\u0259rimd\u0259 buyurulur:<\/p>\n<p style=\"direction: rtl;\">{\u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0644\u0650\u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064e \u0642\u064e\u0648\u0652\u0645\u064b\u0627 \u0628\u064e\u0639\u0652\u062f\u064e \u0625\u0650\u0630\u0652 \u0647\u064e\u062f\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u0652 \u062d\u064e\u062a\u0651\u064e\u0649 \u06cc\u0628\u064e\u06cc\u0646\u064e \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0645\u064e\u0627 \u06cc\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0646\u064e&#8230;}<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAllah bir tayfan\u0131 hiday\u0259t etdikd\u0259n sonra qorxub-\u00e7\u0259kinm\u0259li olduqlar\u0131 \u015feyl\u0259ri \u00f6zl\u0259rin\u0259 bildirm\u0259d\u0259n onlar\u0131 haqq yoldan \u00e7\u0131xarmaz!\u201d<sup><strong>4<\/strong><\/sup><br \/>\nDiqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bel\u0259 bir c\u0259zan\u0131n (az\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 Allah\u0131n k\u00f6m\u0259k etm\u0259m\u0259sinin) s\u0259b\u0259bi t\u0259kc\u0259 g\u00fcnah yox, h\u0259m d\u0259 g\u00fcnah\u0131n davam\u0131, x\u00fcsusil\u0259, Allah v\u0259 haqq yolla d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilikdir. \u018flav\u0259 ed\u0259k ki, az\u011f\u0131nl\u0131q daimi c\u0259za deyil, daxil\u0259n d\u0259yi\u015fib haqq yola y\u00f6n\u0259l\u0259n k\u0259s\u0259 Allah-Taalan\u0131n l\u00fctf v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259ti \u015famil olar. \u201c(T\u00f6vb\u0259 etdiyiniz t\u0259qdird\u0259,) ola bilsin ki, R\u0259bbiniz siz\u0259 r\u0259hm etsin. \u018fg\u0259r siz (\u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259riniz\u0259 v\u0259 g\u00fcnaha) qay\u0131tsan\u0131z, Biz d\u0259 siz\u0259 yenid\u0259n c\u0259za ver\u0259rik.\u201d<sup><b>5 <\/b><\/sup>Buna \u0259sas\u0259n, Allah-Taala he\u00e7 vaxt insan\u0131 s\u0259b\u0259bsiz olaraq az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa salm\u0131r. Onun i\u015fi n\u00f6qsanlar\u0131 aradan qald\u0131rmaq, kamillikl\u0259ri son h\u0259dd\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Dem\u0259li, m\u00fckafata layiq t\u0259kvini hiday\u0259t v\u0259 c\u0259zaya s\u0259b\u0259b az\u011f\u0131nl\u0131q insan\u0131n irad\u0259si il\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil etmir v\u0259 m\u0259cburiyy\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olmur. \u018fksin\u0259, insan\u0131n ixtiyari olaraq yerin\u0259 yetirdiyi \u0259m\u0259ll\u0259rin n\u0259ticsidir.<br \/>\nBir daha qeyd edirik ki, hiday\u0259t iki qisimdir: B\u0259z\u0259n b\u0259l\u0259d\u00e7ilik v\u0259 yol g\u00f6st\u0259rm\u0259k m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. Bu \u00fcmumi t\u0259\u015frii hiday\u0259tdir. B\u0259z\u0259n d\u0259 m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaq m\u0259nas\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. \u201cM\u00fckafata layiq t\u0259kvini hiday\u0259t\u201d bu q\u0259bild\u0259ndir. Bunu da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdi ki, \u201cm\u00fckafata layiq hiday\u0259t\u201d\u0259 malik olma\u011f\u0131n bir s\u0131ra \u015f\u0259rtl\u0259ri var. Bu \u015f\u0259rtl\u0259r \u0259xlaq v\u0259 irfan kitablar\u0131nda b\u0259yan olunmu\u015fdur. Bir s\u00f6zl\u0259, ilahi m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunub-olunmamas\u0131n\u0131n b\u0259zi amill\u0259ri var. Bu amill\u0259r b\u0259z\u0259n insan\u0131n \u0259m\u0259li, b\u0259z\u0259n d\u0259 q\u0259lbi v\u0259 \u0259qid\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\nC\u0259zaya s\u0259b\u0259b olan az\u011f\u0131nl\u0131qla \u0259laq\u0259dar bunu da \u0259lav\u0259 edirik ki, az\u011f\u0131nl\u0131q \u201chiday\u0259t v\u0259 do\u011fru yolda olmamaq\u201d m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. \u0130nsandan hiday\u0259t nem\u0259tinin al\u0131nmas\u0131 onun az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259si dem\u0259kdir. \u0130st\u0259r ona s\u0259hv yol g\u00f6st\u0259rilsin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Allah-Taalan\u0131n m\u00f6minl\u0259r\u0259 m\u0259xsus etdiyi hiday\u0259t nem\u0259tind\u0259n m\u0259hrum olunsun. C\u0259zaya s\u0259b\u0259b olan az\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131n m\u0259nas\u0131 da budur ki, Allah-Taala insan\u0131 hiday\u0259t nem\u0259tind\u0259n m\u0259hrum ed\u0259r\u0259k onun q\u0259fl\u0259t yuxusundan ay\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b olan amill\u0259r yaratm\u0131r. \u00c7\u00fcnki insan batil yol se\u00e7\u0259r\u0259k bu yolda q\u0259rq oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min i\u015fl\u0259r onun v\u00fccudu il\u0259 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015f\u0131r v\u0259 bir daha ilahi m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t\u0259, l\u00fctf v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259t\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fcr. B\u0259li, \u0259g\u0259r batil yolda olmasayd\u0131, \u00fcm\u00fcmi \u201ct\u0259kvini\u201d v\u0259 \u201ct\u0259\u015frii\u201d hiday\u0259t ona da \u015famil olard\u0131.<sup><strong>6<\/strong><\/sup><br \/>\nBir ne\u00e7\u0259 il ibad\u0259t etdikd\u0259n sonra az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u0259nl\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, onlar\u0131n az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259l\u0259rinin m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri ola bil\u0259r. Ola bilsin ki, onlar\u0131n yax\u015f\u0131 v\u0259 saleh \u0259m\u0259ll\u0259r yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 \u0259qid\u0259l\u0259ri (bir s\u00f6zl\u0259 imanlar\u0131) z\u0259if olsun, ya \u00f6z \u0259m\u0259ll\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 xalis niyy\u0259tl\u0259ri olmas\u0131n, ya da \u015feytana, n\u0259fsani ist\u0259kl\u0259r\u0259, d\u00fcnya mal\u0131na aldanmaq kimi \u0259xlaqi poz\u011funluqlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 batil yola d\u00fc\u015fs\u00fcn.<br \/>\nDiqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, \u0130slamda \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r bir s\u0131ra t\u0259m\u0259ll\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur. \u0130nsan onlar\u0131n h\u0259r hans\u0131 birind\u0259 s\u00fcstl\u00fck ets\u0259, t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011framas\u0131na, az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 z\u0259min yaranacaqd\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0130slam\u0131n \u0259xlaqi qaydalar\u0131nda \u201cniyy\u0259t\u201d m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u018fxlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259rin, insani keyfiyy\u0259tl\u0259rin v\u0259 s\u0259ciyy\u0259vi x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259, yax\u015f\u0131l\u0131q v\u0259 pislikl\u0259rin m\u0259nb\u0259yi hesab olunur. \u0130slam bax\u0131m\u0131ndan \u0259xlaqi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 keyfiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259l yerin\u0259 yetirm\u0259k kifay\u0259t etmir. H\u0259m d\u0259 insan\u0131n h\u0259min \u0259m\u0259li yerin\u0259 yetirm\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259di xeyir v\u0259 ilahi olmal\u0131d\u0131r. Bu zaman onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259xlaqi \u0259m\u0259ll\u0259r s\u0259m\u0259r\u0259li olar.<br \/>\nQurani-K\u0259rimin \u201cB\u0259q\u0259r\u0259\u201d sur\u0259sinin 264-265-ci ay\u0259l\u0259rind\u0259 insan\u0131n s\u0259d\u0259q\u0259 verm\u0259kd\u0259 niyy\u0259tinin \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 haqda buyurulur:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\">\u06cc\u0627 \u0623\u064e\u06cc\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u0622\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0644\u064e\u0627 \u062a\u064f\u0628\u0652\u0637\u0650\u0644\u064f\u0648\u0627 \u0635\u064e\u062f\u064e\u0642\u064e\u0627\u062a\u0650\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u0645\u064e\u0646\u0651\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0630\u064e\u0649 \u0643\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc \u06cc\u0646\u0652\u0641\u0650\u0642\u064f \u0645\u064e\u0627\u0644\u064e\u0647\u064f \u0631\u0650\u0626\u064e\u0627\u0621\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f \u0628\u0650\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u06cc\u0648\u0652\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0622\u062e\u0650\u0631\u0650 \u0641\u064e\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064f\u0647\u064f \u0643\u064e\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u0650 \u0635\u064e\u0641\u0652\u0648\u064e\u0627\u0646\u064d \u0639\u064e\u0644\u064e\u06cc\u0647\u0650 \u062a\u064f\u0631\u064e\u0627\u0628\u064c \u0641\u064e\u0623\u064e\u0635\u064e\u0627\u0628\u064e\u0647\u064f \u0648\u064e\u0627\u0628\u0650\u0644\u064c \u0641\u064e\u062a\u064e\u0631\u064e\u0643\u064e\u0647\u064f \u0635\u064e\u0644\u0652\u062f\u064b\u0627 \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0642\u0652\u062f\u0650\u0631\u064f\u0648\u0646\u064e \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0634\u064e\u06cc\u0621\u064d \u0645\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0633\u064e\u0628\u064f\u0648\u0627 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0644\u064e\u0627 \u06cc\u0647\u0652\u062f\u0650\u06cc \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u0627\u0644\u0652\u0643\u064e\u0627\u0641\u0650\u0631\u0650\u06cc\u0646\u064e * \u0648\u064e\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u064f \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u06cc\u0646\u064e \u06cc\u0646\u0652\u0641\u0650\u0642\u064f\u0648\u0646\u064e \u0623\u064e\u0645\u0652\u0648\u064e\u0627\u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0628\u0652\u062a\u0650\u063a\u064e\u0627\u0621\u064e \u0645\u064e\u0631\u0652\u0636\u064e\u0627\u062a\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u062a\u064e\u062b\u0652\u0628\u0650\u06cc\u062a\u064b\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0623\u064e\u0646\u0652\u0641\u064f\u0633\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0643\u064e\u0645\u064e\u062b\u064e\u0644\u0650 \u062c\u064e\u0646\u0651\u064e\u0629\u064d \u0628\u0650\u0631\u064e\u0628\u0652\u0648\u064e\u0629\u064d \u0623\u064e\u0635\u064e\u0627\u0628\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0627\u0628\u0650\u0644\u064c \u0641\u064e\u0622\u062a\u064e\u062a\u0652 \u0623\u064f\u0643\u064f\u0644\u064e\u0647\u064e\u0627 \u0636\u0650\u0639\u0652\u0641\u064e\u06cc\u0646\u0650 \u0641\u064e\u0625\u0650\u0646\u0652 \u0644\u064e\u0645\u0652 \u06cc\u0635\u0650\u0628\u0652\u0647\u064e\u0627 \u0648\u064e\u0627\u0628\u0650\u0644\u064c \u0641\u064e\u0637\u064e\u0644\u0651\u064c \u0648\u064e\u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0639\u0652\u0645\u064e\u0644\u064f\u0648\u0646\u064e \u0628\u064e\u0635\u0650\u06cc\u0631\u064c<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0\u201cEy iman g\u0259tir\u0259nl\u0259r! S\u0259d\u0259q\u0259l\u0259rinizi mal\u0131n\u0131 riyakarl\u0131qla s\u0259rf ed\u0259n, Allaha v\u0259 axir\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259 inanmayan \u015f\u0259xs kimi, minn\u0259t qoymaq v\u0259 \u0259ziyy\u0259t verm\u0259kl\u0259 pu\u00e7a \u00e7\u0131xarmay\u0131n. Bel\u0259 \u015f\u0259xsl\u0259rin hal\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 bir az torpaq olan qayaya b\u0259nz\u0259r ki, \u015fidd\u0259tli bir ya\u011f\u0131\u015f o torpa\u011f\u0131 (yuyub) aparar v\u0259 qayan\u0131 \u00e7\u0131lpaq da\u015f hal\u0131na salar. Onlar etdikl\u0259ri i\u015fl\u0259rd\u0259n bir \u015fey (savab) qazanmazlar. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, Allah kafirl\u0259ri hiday\u0259t etm\u0259z. Mallar\u0131n\u0131 Allah\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 qazanmaq v\u0259 ruhlar\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259k yolunda s\u0259rf ed\u0259nl\u0259r uca t\u0259p\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 da\u011fa b\u0259nz\u0259rl\u0259r. Oraya d\u00fc\u015f\u0259n bol ya\u011f\u0131\u015f onun meyv\u0259l\u0259rini ikiqat art\u0131rar. \u018fg\u0259r bol ya\u011f\u0131\u015f ya\u011fmazsa, az bir \u015feh d\u0259 ona kifay\u0259t ed\u0259r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah n\u0259 etdiyinizi g\u00f6r\u0259ndir!\u201d<br \/>\nBel\u0259 yax\u015f\u0131 v\u0259 xalis niyy\u0259t yaln\u0131z iman say\u0259sind\u0259 a\u015fkar olur. \u018flb\u0259tt\u0259, iman\u0131n da m\u00fcxt\u0259lif d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri var; b\u0259zil\u0259rinin iman\u0131 m\u00f6hk\u0259m, b\u0259zil\u0259rinin iman\u0131 is\u0259 z\u0259ifdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 q\u0259fl\u0259t v\u0259 m\u0259lumats\u0131zl\u0131q ucbat\u0131ndan insan\u0131n do\u011fru yoldan azaraq t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u0259 u\u011framas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fxlaq\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olan m\u00fch\u00fcm bir amil kimi insan\u0131n yolu \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259rar tutan n\u0259fsin ist\u0259kl\u0259ri o q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fcd\u00fcr ki, b\u0259z\u0259n Allah-Taala \u00d6z pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rin\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q ed\u0259r\u0259k onun t\u0259hl\u00fck\u0259sini xat\u0131rlad\u0131r v\u0259 bir ay\u0259d\u0259 Davud pey\u011f\u0259mb\u0259r\u0259 (\u0259) bel\u0259 \u0259mr edir:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\">{\u06cc\u0627 \u062f\u064e\u0627\u0648\u064f\u0648\u062f\u064f \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e\u0627 \u062c\u064e\u0639\u064e\u0644\u0652\u0646\u064e\u0627\u0643\u064e \u062e\u064e\u0644\u0650\u06cc\u0641\u064e\u0629\u064b \u0641\u0650\u06cc \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u0650 \u0641\u064e\u0627\u062d\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0628\u064e\u06cc\u0646\u064e \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u062d\u064e\u0642\u0651\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u062a\u0651\u064e\u0628\u0650\u0639\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0647\u064e\u0648\u064e\u0649 \u0641\u064e\u06cc\u0636\u0650\u0644\u0651\u064e\u0643\u064e \u0639\u064e\u0646\u0652 \u0633\u064e\u0628\u0650\u06cc\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650&#8230;}<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c(Ya Davud!) Biz s\u0259ni yer \u00fcz\u00fcnd\u0259 x\u0259lif\u0259 etdik. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insanlar aras\u0131nda \u0259dal\u0259tl\u0259 h\u00f6km ver v\u0259 n\u0259fsin ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uyma. Yoxsa, onlar s\u0259ni Allah\u0131n yolundan sapd\u0131rar.\u201d<strong><sup>7<\/sup><\/strong> \u0130nsan\u0131n az\u011f\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u0259sind\u0259 \u015feytan\u0131n rolu v\u0259 v\u0259sv\u0259s\u0259l\u0259ri \u00e7ox t\u0259sirlidir. H\u0259tta uzun ill\u0259r ibad\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u00e7oxlu abidl\u0259r v\u0259 aliml\u0259r d\u0259 onun t\u0259l\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r.<sup><strong>8<\/strong><\/sup><br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Allah-Taala \u00d6z b\u0259nd\u0259l\u0259rinin xeyirli v\u0259 yax\u015f\u0131 aqib\u0259t\u0259 \u00e7atmas\u0131n\u0131 ist\u0259yir. \u018fg\u0259r do\u011fru v\u0259 haqq yoldan uzaqla\u015f\u0131b \u0259yri v\u0259 batil yola d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fcks\u0259, bunun s\u0259b\u0259bi biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fck!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Kitab\u0131n ad\u0131: <strong>T\u00f6vhid v\u0259 ilahi \u0259dal\u0259t<\/strong><\/em><br \/>\n<em>T\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n: <strong>Rza \u015e\u00fck\u00fcrl\u00fc<\/strong><\/em><\/p>\n<hr \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>1.<\/strong>\u00a0\u201cTaha\u201d sur\u0259si, ay\u0259 50.<br \/>\n<strong>2.<\/strong>\u00a0\u201cL\u0259yl\u201d sur\u0259si, ay\u0259 7.<br \/>\n<strong>3.<\/strong>\u00a0\u201cM\u00fch\u0259mm\u0259d\u201d sur\u0259si, ay\u0259 17.<br \/>\n<strong>4.<\/strong>\u00a0\u201cT\u00f6vb\u0259\u201d sur\u0259si, ay\u0259 115.<br \/>\n<strong>5.<\/strong>\u00a0\u201c\u0130sra\u201d sur\u0259si, ay\u0259 8.<br \/>\n<strong>6.<\/strong>\u00a0Bu b\u0259hsin cavab\u0131 c\u0259nab H\u0259mid Had\u0259vinin k\u00f6m\u0259yil\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n<strong>7.<\/strong>\u00a0\u201cSad\u201d sur\u0259si, ay\u0259 26.<br \/>\n<strong>8.<\/strong>\u00a0Bax: \u201c\u018fxlaq d\u0259r Quran\u201d, 1-ci cild, s\u0259h. 65-132<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>598Sual: Ba\u011f\u0131\u015flanmaq v\u0259 g\u00fcnahlardan t\u0259mizl\u0259nm\u0259k Allah\u0131n ist\u0259yi v\u0259 q\u00fcdr\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olur. \u018fg\u0259r O ist\u0259s\u0259, bizi ba\u011f\u0131\u015flayar, ist\u0259m\u0259s\u0259, z\u0259lal\u0259t\u0259 salar. El\u0259c\u0259 d\u0259, bir \u00e7ox insanlar ne\u00e7\u0259 il ibad\u0259t v\u0259 z\u0259hm\u0259tl\u0259rd\u0259n sonra haqq yoldan az\u0131rlar. G\u00f6r\u0259s\u0259n, bu bax\u0131\u015f insanda \u00fcmidsizlik yarad\u0131rm\u0131? Bu m\u0259s\u0259l\u0259nin ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259si hiday\u0259t v\u0259 az\u011f\u0131nl\u0131q n\u00f6vl\u0259rini, onlar\u0131n \u015f\u0259raitini, Allah\u0131n hikm\u0259tli irad\u0259 v\u0259 ist\u0259yini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,11],"tags":[20],"class_list":["post-179","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etiqad","category-quran","tag-sual-cavab"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=179"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":187,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/179\/revisions\/187"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}