{"id":517,"date":"2024-12-15T22:23:44","date_gmt":"2024-12-15T18:23:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.rizvan.net\/?p=517"},"modified":"2024-12-17T20:37:15","modified_gmt":"2024-12-17T16:37:15","slug":"quranda-heyatin-menasi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rizvan.net\/?p=517","title":{"rendered":"QURANDA H\u018fYATIN M\u018fNASI &#8211; 2"},"content":{"rendered":"<div class='epvc-post-count'><span class='epvc-eye'><\/span>  <span class=\"epvc-count\"> 659<\/span><\/div><p style=\"text-align: justify;\"><strong>Quran bax\u0131m\u0131ndan son h\u0259d\u0259f<\/strong><br \/>\nBel\u0259 bir sual olunur ki, bu qaydan\u0131 Qurani-k\u0259rimd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131\u015f etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Bu s\u0259mavi kitabdan son h\u0259d\u0259fin n\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k olarm\u0131? Bu suala cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6nc\u0259 sualda m\u0259qs\u0259din n\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u0259qs\u0259d \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 son h\u0259d\u0259fi \u00f6yr\u0259nm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r, yoxsa son h\u0259d\u0259fin konkret xarici n\u00fcmun\u0259l\u0259ri? B\u00fct\u00fcn \u0259xlaq m\u0259kt\u0259bl\u0259ri son h\u0259d\u0259f\u0259 malik olma\u011f\u0131n z\u0259ruriliyi bar\u0259d\u0259 m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k \u0259qid\u0259d\u0259dirl\u0259r. Lakin onun n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin t\u0259yinind\u0259 fikirl\u0259r m\u00fcxt\u0259lifdir. B\u00fct\u00fcn \u0259xlaq m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 v\u0259 Quranda \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259yan edildiyi kimi bu son h\u0259d\u0259f insan\u0131n fitri olaraq axtard\u0131\u011f\u0131 \u015feydir. H\u0259d\u0259f s\u0259ad\u0259t, xo\u015fb\u0259xtlik, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t v\u0259 bu kimi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r ola bil\u0259r. O, zat\u0259n axtar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun bar\u0259sind\u0259 \u00abniy\u0259?\u00bb v\u0259 \u00abn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn?\u00bb ifad\u0259si i\u015fl\u0259dilmir. O, ba\u015fqa \u015feyl\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131r v\u0259 ba\u015fqa h\u0259d\u0259fin axtar\u0131\u015f\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 izah edilmir. \u0130\u015f g\u00f6r\u0259n f\u0259hl\u0259d\u0259n n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259diyini soru\u015fmaq olar. O da cavab\u0131nda dey\u0259c\u0259k ki, pul almaq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yir. Yaxud soru\u015fmaq olar ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn pul al\u0131rsan? O da cavab ver\u0259r ki, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u0259rzaq almaq \u00fc\u00e7\u00fcn. Yaxud n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259rzaq ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fub, \u00abtox olmaq, l\u0259zz\u0259t almaq \u00fc\u00e7\u00fcn\u00bb cavab\u0131n\u0131 almaq olar. Lakin ondan \u00abn\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn l\u0259zz\u0259t almaq ist\u0259yirs\u0259n?\u00bb dey\u0259 soru\u015fmaq olmaz. \u00c7\u00fcnki l\u0259zz\u0259t \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 insan\u0131n axtard\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ist\u0259diyi \u015feydir. N\u0259inki insan, h\u0259tta h\u0259r bir \u015f\u00fcurlu varl\u0131q l\u0259zz\u0259t axtar\u0131r. \u0130nsan bu h\u0259qiq\u0259ti fitri elml\u0259 d\u0259rk edir. He\u00e7 k\u0259si l\u0259zz\u0259t v\u0259 s\u0259ad\u0259t axtard\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131namaq olmaz. \u00c7\u00fcnki bu, fitri v\u0259 qeyri-ixtiyari bir ist\u0259kdir v\u0259 insan\u0131n ixtiyar dair\u0259sind\u0259n xaricdir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir v\u0259 onu Allah bel\u0259 yarad\u0131b. Onun bu x\u00fcsusiyy\u0259ti \u0259xlaq m\u00f6vzusuna da daxil deyil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Biz Qurana n\u0259z\u0259r salanda g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, Qurani-k\u0259rim insanlar\u0131 yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259, n\u0259fsin paklanmas\u0131 v\u0259 \u0259xlaq\u0131n g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 s\u00f6vq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlara bu i\u015fl\u0259rin xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 qurtulu\u015fa s\u0259b\u0259b olmas\u0131 m\u00fcjd\u0259sini verir. Amma xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 qurtulu\u015fun \u00f6z\u00fc bar\u0259sind\u0259 he\u00e7 bir t\u0259\u015fviq v\u0259 birba\u015fa g\u00f6st\u0259ri\u015f yoxdur. Odur ki, biz Quranda son h\u0259d\u0259f bar\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131q-a\u015fkar ifad\u0259l\u0259r\u0259 rast g\u0259lmirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, Quranda \u00abinsan\u0131n bir son h\u0259d\u0259fi var v\u0259 ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z onun arxas\u0131nca gedir\u00bb kimi ifad\u0259 yoxdur. Bundan \u0259vv\u0259l bu bar\u0259d\u0259 izah verdik v\u0259 dedik ki, h\u0259r bir i\u015fi dig\u0259r bir i\u015fin h\u0259d\u0259fi, h\u0259min dig\u0259r i\u015fi d\u0259 ba\u015fqa bir i\u015fin h\u0259d\u0259fi kimi qeyd etm\u0259k olar. Bu z\u0259ncirvari t\u0259hlil n\u0259hay\u0259t bir n\u00f6qt\u0259d\u0259 sona \u00e7at\u0131r v\u0259 h\u0259min n\u00f6qt\u0259 ba\u015fqa biri il\u0259 izah edilmir. B\u0259li, bu t\u0259hlil \u0259sas\u0131nda dem\u0259k olar ki, Quran da bel\u0259 bir yolla gedib, sonda \u0259sasland\u0131r\u0131lmayan, ba\u015fqa h\u0259d\u0259f \u00fc\u00e7\u00fcn vasit\u0259 olmayan v\u0259 \u00f6z\u00fc son h\u0259d\u0259f say\u0131lan \u201cs\u0259ad\u0259t\u201d, \u201cxeyir\u201d, \u201cm\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t\u201d kimi bir-birin\u0259 yax\u0131n m\u0259fhumlar\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcb. Bu m\u0259fhumlar b\u00fct\u00fcn dill\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud oldu\u011fundan v\u0259 ham\u0131m\u0131z onlarla tan\u0131\u015f oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 l\u00fc\u011f\u0259t bax\u0131m\u0131ndan izah etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u00c7\u00fcnki biz d\u0259 b\u0259z\u0259n \u201cs\u0259ad\u0259t\u201d, b\u0259z\u0259n onun yerin\u0259 \u201cxo\u015fb\u0259xtlik\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc, b\u0259z\u0259n d\u0259 qurtulu\u015f, m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259t v\u0259 u\u011fur s\u00f6zl\u0259rini i\u015fl\u0259dirik. Bu s\u00f6zl\u0259rin h\u0259r birinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259ti, z\u0259rifliyi var. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201cqurtulu\u015f\u201d c\u00f6z\u00fcnd\u0259 insan\u0131n h\u0259yat\u0131 boyu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmas\u0131, h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7atmaqda mane\u0259l\u0259rin olmas\u0131 v\u0259 onun h\u0259min mane\u0259l\u0259ri a\u015f\u0131b \u00f6z h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7atmas\u0131 m\u0259nas\u0131 gizl\u0259nmi\u015fdir. \u0130nsan h\u0259min mane\u0259l\u0259ri ke\u00e7ib \u00f6z h\u0259d\u0259fin\u0259 \u00e7atan zaman onun bar\u0259sind\u0259 \u00abqurtuldu\u00bb ifad\u0259si i\u015fl\u0259dilir. Dem\u0259li \u201cqurtulu\u015f\u201dun m\u0259nas\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259n nicat tapmaqd\u0131r. Bu is\u0259 el\u0259 xo\u015fb\u0259xtlikdir. \u0130nsan xo\u015fag\u0259lm\u0259z v\u0259 narahatedici \u015feyl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fmayanda xo\u015fb\u0259xt olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cXo\u015fb\u0259xtlik\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 izah etm\u0259k olar: \u201cxo\u015fb\u0259xtlik\u201dl\u0259 \u201cl\u0259zz\u0259t\u201d bir-birin\u0259 \u00e7ox yax\u0131n s\u00f6zl\u0259rdir. Bu iki s\u00f6z aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq budur ki, l\u0259zz\u0259t bir anl\u0131q olur, s\u0259ad\u0259t is\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tlidir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u00e7ox dadl\u0131 bir yem\u0259kd\u0259n bir ne\u00e7\u0259 an l\u0259zz\u0259t alm\u0131\u015f \u015f\u0259xs bar\u0259sind\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik s\u00f6z\u00fc i\u015fl\u0259dilmir. Onun bar\u0259sind\u0259 \u00abyem\u0259kd\u0259n l\u0259zz\u0259t ald\u0131\u00bb deyirl\u0259r. Bu yem\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00abo xo\u015fb\u0259xtliy\u0259 qovu\u015fdu\u00bb, yaxud \u00abxo\u015fb\u0259xt oldu\u00bb deyilmir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dem\u0259li, xo\u015fb\u0259xtlik s\u00f6z\u00fcnd\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli l\u0259zz\u0259t m\u0259nas\u0131 gizl\u0259nib. Kims\u0259 h\u0259yat\u0131 boyu h\u0259mi\u015f\u0259 l\u0259zz\u0259t ala bils\u0259ydi, o tam xo\u015fb\u0259xt olard\u0131. Lakin h\u0259yat a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131z \u00f6tm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, bu d\u00fcnyada xo\u015fb\u0259xtlik k\u0259miyy\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan l\u0259zz\u0259ti a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131ndan \u00e7ox olan \u015feydir. Bu y\u00f6nd\u0259 iki x\u00fcsusiyy\u0259t n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r: 1-keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcnl\u00fck; 2-k\u0259miyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan davaml\u0131l\u0131q. Quran da insanlar\u0131 axir\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259t etm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 m\u0259n\u0259vi xo\u015fb\u0259xtlik yolunda h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn axir\u0259t nem\u0259tl\u0259rini d\u00fcnya nem\u0259tl\u0259ri il\u0259 bu iki x\u00fcsusiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan m\u00fcqayis\u0259 edir. H\u0259mi\u015f\u0259 bu h\u0259qiq\u0259t xat\u0131rlad\u0131l\u0131r ki, axir\u0259t l\u0259zz\u0259tl\u0259ri d\u00fcnya l\u0259zz\u0259tl\u0259rind\u0259n keyfiyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan daha yax\u015f\u0131, k\u0259miyy\u0259t bax\u0131m\u0131ndan daha davaml\u0131d\u0131r. Buyurulur: &#8220;\u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0622\u062e\u0650\u0631\u064e\u0629\u064f \u062e\u064e\u064a\u0652\u0631\u064c \u0648\u064e\u0623\u064e\u0628\u0652\u0642\u064e\u0649&#8221; \u201cAxir\u0259t daha xeyirli v\u0259 daha baqidir.\u201d (\u201c\u018fla\u201d, 17)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Quran bax\u0131m\u0131ndan insan\u0131n h\u0259yat\u0131<\/strong><br \/>\n\u0130lahi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 \u0259sas\u0259n, insan h\u0259yat\u0131n\u0131n iki m\u0259rh\u0259l\u0259si var:<br \/>\n&#8211; d\u00fcnya m\u0259rh\u0259l\u0259si<br \/>\n&#8211; axir\u0259t m\u0259rh\u0259l\u0259si.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsan\u0131n d\u00fcnya h\u0259yat\u0131 axir\u0259t h\u0259yat\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bir g\u00f6z q\u0131rp\u0131m\u0131 kimidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 d\u00fcnya axir\u0259tl\u0259 m\u00fcqayis\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259z v\u0259 insan\u0131n sonsuz h\u0259yat\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 bir he\u00e7dir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan\u0131n d\u00fcnya h\u0259yat\u0131 h\u0259tta ba\u015fdan-ba\u015fa a\u011fr\u0131-ac\u0131 v\u0259 d\u0259rd-q\u0259ml\u0259 dolu olsa bel\u0259, dig\u0259r d\u00fcnyadak\u0131 davaml\u0131, \u0259b\u0259di v\u0259 daha yax\u015f\u0131 l\u0259zz\u0259tl\u0259r v\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 pu\u00e7dur. \u018fg\u0259r o, d\u00fcnya \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri, a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131 m\u00fcqabilind\u0259 axir\u0259tini qazana bils\u0259 xo\u015fb\u0259xtdir. Bunun \u0259ksi d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259dir. Y\u0259ni \u0259g\u0259r insan d\u00fcnya h\u0259yat\u0131nda l\u0259zz\u0259tl\u0259r\u0259 q\u0259rq olsa v\u0259 bu, onun axir\u0259t d\u00fcnyas\u0131nda b\u0259db\u0259xtliyi il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ns\u0259, onu he\u00e7 v\u0259chl\u0259 xo\u015fb\u0259xt adland\u0131rmaq olmaz. Axir\u0259ti v\u0259 \u0259b\u0259di h\u0259yat\u0131 \u0259sla n\u0259z\u0259r\u0259 almasaq bel\u0259 d\u00fcnyada insanlar iki qrupa b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r: xo\u015fb\u0259xt v\u0259 b\u0259db\u0259xt insanlar. Xo\u015fb\u0259xt insan d\u00fcnyada daha \u00e7ox l\u0259zz\u0259t alan, b\u0259db\u0259xt insan is\u0259 d\u00fcnyada a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131 l\u0259zz\u0259tl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox dadan \u015f\u0259xsdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u0259ad\u0259t v\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik s\u00f6z\u00fc Quranda ilahi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 \u0259saslanan m\u0259nada bir yerd\u0259 i\u015fl\u0259dilmi\u015fdir. Allah-taala bu bar\u0259d\u0259 buyurur:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\">\u0641\u064e\u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0634\u064e\u0642\u0650\u064a\u0651\u064c \u0648\u064e\u0633\u064e\u0639\u0650\u064a\u062f\u064c \u0641\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0634\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0641\u064e\u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0631\u0650 \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0632\u064e\u0641\u0650\u064a\u0631\u064c \u0648\u064e\u0634\u064e\u0647\u0650\u064a\u0642\u064c \u062e\u064e\u0627\u0644\u0650\u062f\u0650\u064a\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u062f\u064e\u0627\u0645\u064e\u062a\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064f \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0634\u064e\u0627\u0621 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0643\u064e \u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0631\u064e\u0628\u0651\u064e\u0643\u064e \u0641\u064e\u0639\u0651\u064e\u0627\u0644\u064c \u0644\u0651\u0650\u0645\u064e\u0627 \u064a\u064f\u0631\u0650\u064a\u062f\u064f \u0648\u064e\u0623\u064e\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0633\u064f\u0639\u0650\u062f\u064f\u0648\u0627\u0652 \u0641\u064e\u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u062c\u064e\u0646\u0651\u064e\u0629\u0650 \u062e\u064e\u0627\u0644\u0650\u062f\u0650\u064a\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u062f\u064e\u0627\u0645\u064e\u062a\u0650 \u0627\u0644\u0633\u0651\u064e\u0645\u064e\u0627\u0648\u064e\u0627\u062a\u064f \u0648\u064e\u0627\u0644\u0623\u064e\u0631\u0652\u0636\u064f \u0625\u0650\u0644\u0627\u0651\u064e \u0645\u064e\u0627 \u0634\u064e\u0627\u0621 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0643\u064e \u0639\u064e\u0637\u064e\u0627\u0621 \u063a\u064e\u064a\u0652\u0631\u064e \u0645\u064e\u062c\u0652\u0630\u064f\u0648\u0630\u064d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c(O g\u00fcn) \u0130nsanlar\u0131n bir qismi b\u0259db\u0259xt, bir qismi is\u0259 xo\u015fb\u0259xt olacaqd\u0131r! B\u0259db\u0259xt olanlar od i\u00e7\u0259risind\u0259 qalacaqlar. Onlar\u0131 orada ah-f\u0259ryad g\u00f6zl\u0259yir. R\u0259bbinin ist\u0259diyi istisna olmaqla, onlar orada \u0259b\u0259di \u2013 g\u00f6yl\u0259r v\u0259 yer durduqca qalacaqlar. H\u0259qiq\u0259t\u0259n, R\u0259bbin ist\u0259diyini ed\u0259ndir. Xo\u015fb\u0259xt olanlar is\u0259 C\u0259nn\u0259td\u0259dirl\u0259r. Onlar R\u0259bbinin dil\u0259diyind\u0259n \u0259lav\u0259 t\u00fck\u0259nm\u0259z bir nem\u0259t olaraq g\u00f6yl\u0259r v\u0259 yer durduqca orada \u0259b\u0259di qalacaqlar.\u201d (\u201cHud\u201d, 105-108)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u018fg\u0259r insan\u0131n h\u0259yat\u0131na ilahi d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 Quran maarifi bax\u0131m\u0131ndan n\u0259z\u0259r salsaq, d\u00fcnya h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00fcmumilikd\u0259 bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131na \u015fahid olar\u0131q. \u018fb\u0259di olaraq c\u0259h\u0259nn\u0259m odunda qalacaq \u015f\u0259xs\u0259, bu \u00f6t\u0259ri d\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc l\u0259zz\u0259t i\u00e7\u0259risind\u0259 ke\u00e7irm\u0259sini f\u0259rz ets\u0259k bel\u0259, nec\u0259 xo\u015fb\u0259xt dem\u0259k olar?! Bunun \u0259ksi d\u0259 g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir. \u018fg\u0259r kims\u0259 \u0259b\u0259di d\u00fcnyada xo\u015fb\u0259xtdirs\u0259, Quran dili il\u0259 des\u0259k, \u0259b\u0259di olaraq C\u0259nn\u0259td\u0259 ya\u015fay\u0131rsa, m\u00fcv\u0259qq\u0259ti d\u00fcnyada b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fcn\u00fc i\u015fg\u0259nc\u0259 alt\u0131nda ke\u00e7irmi\u015f olsa bel\u0259 xo\u015fb\u0259xtdir. \u00c7\u00fcnki \u00fcmumi hesabda d\u00fcnyan\u0131n l\u0259zz\u0259t v\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 axir\u0259t m\u00fcqabilind\u0259 he\u00e7 n\u0259dir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130slam d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 b\u0259db\u0259xtliyin meyar\u0131 \u0259b\u0259di l\u0259zz\u0259t v\u0259 \u0259b\u0259di \u0259zabd\u0131r. Bel\u0259 ki, \u0130slam n\u0259 xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 b\u0259db\u0259xtliyin m\u0259nas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir, n\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcnd\u0259n insanlar\u0131n d\u0259rk edib qavramayaca\u011f\u0131 yeni yeni t\u0259birl\u0259r i\u015fl\u0259dir. Quran xo\u015fb\u0259xtliyi daha davaml\u0131 l\u0259zz\u0259t, b\u0259db\u0259xtliyi d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc m\u0259nada davaml\u0131 a\u011fr\u0131-ac\u0131 v\u0259 \u0259zab-\u0259ziyy\u0259t hesab edir. Lakin onlar\u0131n n\u00fcmun\u0259l\u0259rini d\u0259yi\u015fir. D\u00fcnyan\u0131n l\u0259zz\u0259tl\u0259ri v\u0259 \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri davaml\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 b\u0259db\u0259xtliyin d\u00fczg\u00fcn n\u00fcmun\u0259si olaraq axir\u0259t d\u00fcnyas\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cQurtulu\u015f\u201d \u00e7\u0259tinlik v\u0259 mane\u0259l\u0259ri adlayaraq h\u0259d\u0259f v\u0259 m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7atmaqd\u0131r. \u0130nsan h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z h\u0259d\u0259f v\u0259 m\u0259qs\u0259din\u0259 \u00e7atmaq yolunda bir s\u0131ra mane\u0259 v\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. O \u00f6z s\u0259y v\u0259 t\u0259la\u015f\u0131 il\u0259 h\u0259min \u00e7\u0259tinlik v\u0259 mane\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131r\u0131b, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu h\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7ata bil\u0259r. Bu halda onun bar\u0259sind\u0259 \u00abqurtuldu\u00bb ifad\u0259si i\u015fl\u0259dilir \u2013 y\u0259ni azad oldu, rahatla\u015fd\u0131, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qalib g\u0259ldi. Bu kimi m\u0259qamlarda qurtulu\u015f s\u00f6z\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Quranda b\u0259zi m\u0259qamlarda qurtulu\u015f s\u00f6z\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, biri Fironun sehrbazlar\u0131n\u0131n onun g\u00f6st\u0259ri\u015fi il\u0259 Musan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zl\u0259rini g\u00f6st\u0259rm\u0259k ist\u0259dikl\u0259ri m\u0259qam h\u0259min m\u0259qamlardand\u0131r. Qurani-k\u0259rim n\u0259ql edir ki, Firon onlar\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k, h\u0259v\u0259sl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 dedi: &#8220;\u0648\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0623\u064e\u0641\u0652\u0644\u064e\u062d\u064e \u0627\u0644\u0652\u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u0645\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u0639\u0652\u0644\u064e\u0649&#8221; \u201cBu g\u00fcn qalib g\u0259l\u0259n qurtulacaqd\u0131r!\u201d (\u201cTa-Ha\u201d, 64)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cD\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qalib g\u0259lm\u0259k\u201d \u0259v\u0259zin\u0259 \u201cqurtulmaq\u201d s\u00f6z\u00fc i\u015fl\u0259dilmi\u015fdir. Quranda h\u0259m\u00e7inin m\u0259n\u0259vi sah\u0259d\u0259 d\u00fcnya \u00e7\u0259tinlikl\u0259rind\u0259n nicat tap\u0131b dig\u0259r al\u0259m v\u0259 s\u0259hn\u0259d\u0259 rahatl\u0131\u011fa daxil olanlar bar\u0259sind\u0259 \u201cqurtulu\u015f\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edilmi\u015fdir. M\u0259s\u0259l\u0259n buyurur: &#8220;\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0623\u064e\u0641\u0652\u0644\u064e\u062d\u064e \u0645\u064e\u0646 \u062a\u064e\u0632\u064e\u0643\u0651\u064e\u0649&#8221; \u201c(G\u00fcnahlardan) T\u0259mizl\u0259n\u0259n kims\u0259 qurtulacaqd\u0131r.\u201d (\u201c\u018fla\u201d, 14)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 buyurur: &#8220;\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0623\u064e\u0641\u0652\u0644\u064e\u062d\u064e \u0645\u064e\u0646 \u0632\u064e\u0643\u0651\u064e\u0627\u0647\u064e\u0627&#8221; \u201cN\u0259fsini (g\u00fcnahlardan) t\u0259mizl\u0259y\u0259n m\u00fctl\u0259q qurtulacaqd\u0131r!\u201d (\u201c\u015e\u0259ms\u201d, 9)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cMuminun\u201d sur\u0259sinin birinci ay\u0259sind\u0259 buyurur: &#8220;\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0623\u064e\u0641\u0652\u0644\u064e\u062d\u064e \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f\u0648\u0646\u064e&#8221; \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, m\u00f6minl\u0259r qurtulmu\u015flar!\u201d (\u201cMuminun\u201d, 1)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0259li, insan\u0131n n\u0259fsini paklamas\u0131 onun nicat tapmas\u0131 v\u0259 qurtulu\u015funa n\u0259inki t\u0259sirlidir, h\u0259tta bunun \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 yoldur. \u201cQurtulu\u015f\u201d s\u00f6z\u00fc Quran\u0131n ba\u015fqa ay\u0259l\u0259rind\u0259 insan\u0131n ibad\u0259tl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259rinin n\u0259tic\u0259si olaraq qeyd edilmi\u015f v\u0259 \u00abb\u0259lk\u0259\u00bb s\u00f6z\u00fc il\u0259 birlikd\u0259 i\u015fl\u0259dilmit\u015fdir. Buyurur: &#8220;\u0648\u064e\u0627\u0630\u0652\u0643\u064f\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0643\u064e\u062b\u0650\u064a\u0631\u0627\u064b \u0644\u0651\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e&#8221; \u201cAllah\u0131 \u00e7ox zikr edin ki, b\u0259lk\u0259 qurtulas\u0131n\u0131z.\u201d (\u201cC\u00fcm\u0259\u201d, 10)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 buyurur: &#8220;\u0648\u064e\u0627\u062a\u0651\u064e\u0642\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e&#8221; \u201cAllahdan qorxun ki, b\u0259lk\u0259 qurtulas\u0131n\u0131z.\u201d (\u201cAli-\u0130mran\u201d, 130)<br \/>\nAllah-taala insanlar\u0131 t\u0259qvaya, Allah\u0131n zikrin\u0259, g\u00fcnahlardan \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 s\u00f6vq etm\u0259k ist\u0259diyi m\u0259qamlarda \u00abb\u0259lk\u0259 qurtuldunuz\u00bb ifad\u0259si il\u0259 insan\u0131n son h\u0259d\u0259finin qurtulu\u015f olmas\u0131n\u0131 b\u0259yan edir. \u0130nsana \u00f6yr\u0259dir ki, qurtulu\u015fa nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bu i\u015fl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259li v\u0259 \u00e7irkin i\u015fl\u0259ri t\u0259rk etm\u0259lidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Qurani-k\u0259rim qurtulu\u015fu yax\u015f\u0131 i\u015fl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259sinin h\u0259d\u0259fi kimi t\u0259qdim edir, b\u00fct\u00fcn ibad\u0259tl\u0259r v\u0259 g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259rin ona nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yerin\u0259 yetirilm\u0259li oldu\u011funu bildirir. Lakin he\u00e7 vaxt qurtulu\u015fun \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn ba\u015fqa bir h\u0259d\u0259f t\u0259qdim etmir v\u0259 kimins\u0259 qurtulu\u015fa nail olmas\u0131ndan sonra n\u0259s\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmir. \u00c7\u00fcnki qurtulu\u015fdan qiym\u0259tli v\u0259 d\u0259y\u0259rli bir m\u0259qs\u0259d yoxdur. M\u0259s\u0259l\u0259n, Quranda bel\u0259 bir ay\u0259 var: &#8220;\u0641\u064e\u0627\u0639\u0652\u0628\u064f\u062f\u0652\u0646\u0650\u064a \u0648\u064e\u0623\u064e\u0642\u0650\u0645\u0650 \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u064e \u0644\u0650\u0630\u0650\u0643\u0652\u0631\u0650\u064a&#8221; \u201cM\u0259n\u0259 ibad\u0259t et v\u0259 M\u0259ni zikr etm\u0259k (yada salmaq) \u00fc\u00e7\u00fcn namaz q\u0131l!\u201d (\u201cTa-Ha\u201d, 14)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yaxud dig\u0259r bir ay\u0259d\u0259 buyurur: &#8220;\u0625\u0650\u0646\u0651\u064e \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u064e\u0627\u0629\u064e \u062a\u064e\u0646\u0652\u0647\u064e\u0649 \u0639\u064e\u0646\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u062d\u0652\u0634\u064e\u0627\u0621 \u0648\u064e\u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0646\u0643\u064e\u0631\u0650 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0630\u0650\u0643\u0652\u0631\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0623\u064e\u0643\u0652\u0628\u064e\u0631\u064f&#8221; \u201cH\u0259qiq\u0259t\u0259n, namaz (insan\u0131) \u00e7irkin v\u0259 pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kindir\u0259r. Allah\u0131 zikr etm\u0259k, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.\u201d (\u201c\u018fnk\u0259but\u201d, 45)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ay\u0259l\u0259rd\u0259 Allah\u0131 zikr etm\u0259k, \u00e7irkin v\u0259 pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k namaz\u0131n h\u0259d\u0259fi kimi t\u0259qdim edilmi\u015fdir. H\u0259m\u00e7inin, dig\u0259r bir ay\u0259d\u0259 buyurur: &#8220;\u0648\u064e\u0627\u0630\u0652\u0643\u064f\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0643\u064e\u062b\u0650\u064a\u0631\u064b\u0627 \u0644\u064e\u0639\u064e\u0644\u0651\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u062a\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e&#8221; \u201cAllah\u0131 \u00e7ox zikr edin ki, nicat tap\u0131b qurtulas\u0131n\u0131z!\u201d (\u201c\u018fnfal\u201d, 45)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu v\u0259 bundan \u00f6nc\u0259 qeyd edil\u0259n ay\u0259l\u0259rd\u0259 namaz\u0131n h\u0259d\u0259fi kimi t\u0259qdim edil\u0259n \u00abzikr\u00bb \u00fc\u00e7\u00fcn qurtulu\u015fa nail olmaq h\u0259d\u0259f g\u00f6st\u0259rilir. Amma Quran ay\u0259l\u0259rinin he\u00e7 birind\u0259 qurtulu\u015fun \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259d\u0259f t\u0259qdim ed\u0259n ay\u0259y\u0259 rast g\u0259lm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Y\u0259ni \u00abqurtulun ki, filan \u015fey olsun\u00bb dey\u0259n bir ay\u0259 yoxdur. Biz bu ifad\u0259l\u0259rd\u0259n bel\u0259 bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edirik ki, qurtulu\u015f dig\u0259r h\u0259d\u0259f olan xo\u015fb\u0259xtlik kimi \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 son h\u0259d\u0259f v\u0259 zati ist\u0259kdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00abF\u0259vz\u00bb s\u00f6z\u00fcn\u00fcn m\u0259nas\u0131 u\u011fur, maddi yaxud m\u0259n\u0259viliyind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq arzuya \u00e7atmaqd\u0131r. \u0130nsan d\u00fcnyada \u0259b\u0259di h\u0259yat v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259lik l\u0259zz\u0259t axtar\u0131r. M\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 l\u0259zz\u0259t\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qatla\u015f\u0131r. H\u0259min \u0259b\u0259di h\u0259yat v\u0259 l\u0259zz\u0259ti \u0259ld\u0259 ets\u0259, u\u011fur qazanm\u0131\u015f v\u0259 arzusuna \u00e7atm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r. Qurani-k\u0259rim bir \u00e7ox ay\u0259l\u0259rd\u0259 \u00abf\u0259vz\u00bb (u\u011fur) s\u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259tmi\u015fdir. Buyurur: &#8220;\u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u062c\u064e\u0646\u0651\u064e\u0627\u062a\u064c \u062a\u064e\u062c\u0652\u0631\u0650\u064a \u0645\u0650\u0646 \u062a\u064e\u062d\u0652\u062a\u0650\u0647\u064e\u0627 \u0627\u0644\u0652\u0623\u064e\u0646\u0652\u0647\u064e\u0627\u0631\u064f \u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064e \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0648\u0652\u0632\u064f \u0627\u0644\u0652\u0643\u064e\u0628\u0650\u064a\u0631\u064f&#8221; \u201cOnlar \u00fc\u00e7\u00fcn alt\u0131ndan \u00e7aylar axan C\u0259nn\u0259tl\u0259r vard\u0131r! Budur b\u00f6y\u00fck u\u011fur!\u201d (\u201cBuruc\u201d, 11)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dig\u0259r bir yerd\u0259 buyurur: &#8220;\u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064f\u0635\u0652\u0631\u064e\u0641\u0652 \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e\u0626\u0650\u0630\u064d \u0641\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0631\u064e\u062d\u0650\u0645\u064e\u0647\u064f \u0648\u064e\u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064e \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0648\u0652\u0632\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0628\u0650\u064a\u0646\u064f&#8221; \u201c(O \u0259zab) H\u0259min g\u00fcn kimd\u0259n d\u00f6nd\u0259rils\u0259, do\u011frudan da Allah ona r\u0259hm etmi\u015fdir v\u0259 odur a\u015fkar u\u011fur!\u201d (\u201c\u018fnam\u201d, 16)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fqa bir ay\u0259d\u0259 buyurur: &#8220;\u0631\u064e\u0636\u0650\u064a\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0631\u064e\u0636\u064f\u0648\u0627 \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f \u0630\u064e\u0644\u0650\u0643\u064e \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0648\u0652\u0632\u064f \u0627\u0644\u0652\u0639\u064e\u0638\u0650\u064a\u0645\u064f&#8221; \u201cAllah onlardan raz\u0131d\u0131r v\u0259 onlar da Allahdan raz\u0131d\u0131rlar. Budur b\u00f6y\u00fck u\u011fur!\u201d (\u201cMaid\u0259\u201d, 119)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u0259m\u00e7inin b\u0259zi ay\u0259l\u0259rd\u0259 ba\u015fqa bir ifad\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k buyurur: &#8220;\u0648\u064e\u0645\u064e\u0646 \u064a\u064f\u0637\u0650\u0639\u0652 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u064e \u0648\u064e\u0631\u064e\u0633\u064f\u0648\u0644\u064e\u0647\u064f \u0641\u064e\u0642\u064e\u062f\u0652 \u0641\u064e\u0627\u0632\u064e \u0641\u064e\u0648\u0652\u0632\u0627\u064b \u0639\u064e\u0638\u0650\u064a\u0645\u0627\u064b&#8221; \u201cH\u0259r k\u0259s Allaha v\u0259 Onun pey\u011f\u0259mb\u0259rin\u0259 ita\u0259t ets\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259n, b\u00f6y\u00fck bir u\u011fur qazanm\u0131\u015fd\u0131r.\u201d (\u201c\u018fhzab\u201d, 71)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u0259zi ay\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 yuxar\u0131dak\u0131 iki ifad\u0259d\u0259n f\u0259rqli ifad\u0259 i\u015fl\u0259d\u0259r\u0259k buyurur:<\/p>\n<p dir=\"rtl\" style=\"text-align: justify;\">\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0650\u064a\u0646\u064e \u0621\u064e\u0627\u0645\u064e\u0646\u064f\u0648\u0627 \u0648\u064e\u0647\u064e\u0627\u062c\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0648\u064e\u062c\u064e\u0627\u0647\u064e\u062f\u064f\u0648\u0627 \u0641\u0650\u064a \u0633\u064e\u0628\u0650\u064a\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0628\u0650\u0623\u064e\u0645\u0652\u0648\u064e\u0627\u0644\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0623\u064e\u0646\u0652\u0641\u064f\u0633\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0623\u064e\u0639\u0652\u0638\u064e\u0645\u064f \u062f\u064e\u0631\u064e\u062c\u064e\u0629\u064b \u0639\u0650\u0646\u0652\u062f\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u064e\u0647\u0650 \u0648\u064e\u0623\u064f\u0648\u0644\u064e\u0626\u0650\u0643\u064e \u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0641\u064e\u0627\u0626\u0650\u0632\u064f\u0648\u0646\u064e \u064a\u064f\u0628\u064e\u0634\u0651\u0650\u0631\u064f\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u064f\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0628\u0650\u0631\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0629\u064d \u0645\u0650\u0646\u0652\u0647\u064f \u0648\u064e\u0631\u0650\u0636\u0652\u0648\u064e\u0627\u0646\u064d \u0648\u064e\u062c\u064e\u0646\u0651\u064e\u0627\u062a\u064d \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0646\u064e\u0639\u0650\u064a\u0645\u064c \u0645\u064f\u0642\u0650\u064a\u0645\u064c \u062e\u064e\u0627\u0644\u0650\u062f\u0650\u064a\u0646\u064e \u0641\u0650\u064a\u0647\u064e\u0627 \u0623\u064e\u0628\u064e\u062f\u064b\u0627<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u0130man g\u0259tir\u0259n, hicr\u0259t ed\u0259n v\u0259 Allah yolunda mallar\u0131 v\u0259 canlar\u0131 il\u0259 cihad ed\u0259nl\u0259rin Allah yan\u0131nda m\u0259qam v\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri \u00e7ox b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 onlar h\u0259min u\u011fur qazananlard\u0131r. R\u0259bbi onlar\u0131 \u00d6z t\u0259r\u0259find\u0259n bir r\u0259hm\u0259t v\u0259 raz\u0131l\u0131qla, i\u00e7\u0259risind\u0259 onlar \u00fc\u00e7\u00fcn bol v\u0259 daimi nem\u0259t olan C\u0259nn\u0259tl\u0259rl\u0259 m\u00fcjd\u0259l\u0259yir. Onlar orada h\u0259mi\u015f\u0259lik, \u0259b\u0259di qalacaqlar.\u201d (\u201cT\u04e9vb\u0259\u201d, 20-22)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cQuranda \u0259xlaq\u201d kitab\u0131ndan<\/strong><br \/>\nT\u0259rc\u00fcm\u0259 ed\u0259n:<strong> Mail Yaqubov<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ard\u0131 var &#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>659Quran bax\u0131m\u0131ndan son h\u0259d\u0259f Bel\u0259 bir sual olunur ki, bu qaydan\u0131 Qurani-k\u0259rimd\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131\u015f etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrm\u00fc? Bu s\u0259mavi kitabdan son h\u0259d\u0259fin n\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k olarm\u0131? Bu suala cavab verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6nc\u0259 sualda m\u0259qs\u0259din n\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259qs\u0259d \u00fcmumi \u015f\u0259kild\u0259 son h\u0259d\u0259fi \u00f6yr\u0259nm\u0259yin m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r, yoxsa son h\u0259d\u0259fin konkret xarici n\u00fcmun\u0259l\u0259ri? B\u00fct\u00fcn \u0259xlaq m\u0259kt\u0259bl\u0259ri son h\u0259d\u0259f\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,11],"tags":[56],"class_list":["post-517","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-axlaq","category-quran","tag-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/517","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=517"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/517\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":567,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/517\/revisions\/567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=517"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=517"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rizvan.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=517"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}